Câu đối nhà thờ họ

Câu đối này được đặt tại chính điện, làm năm Giáp Tý niên hiệu Khải Định (1924), câu đối do Huyền tôn (có lẽ là cố Nguyễn Duy Cán) bái thượng.

TẠ GIA TỬ ĐỆ QUANG VINH TIẾN

TẾ THẾ BẢN CHI QUA BIỆT THIÊM

Cảm ơn anh Tử Quang - Trần Mạnh Cường, hiện đang công tác tại Thư viện Tỉnh Nghệ An đã giúp dịch câu đối.

Câu đối cúng tổ tại nhà thờ trưởng phái

Câu đối được treo tại nhà thờ trưởng phái, thôn Trù Phúc, xã Lạc Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An; do hậu duệ của dòng họ là cháu Nguyễn Hữu Đăng cúng tiến, ghi nhớ công ân của đức thuỷ tổ Ông Thiên, bà Thu. Nội dung câu đối là:

CÔNG TỀ HỒNG NHẠC THIÊN PHONG TRĨ

KHÁNH CỘNG LAM GIANG NHẤT ĐỚI LƯU

Có nghĩa là: Công (của Thuỷ tổ Ông Thiên bà Thu) như nghìn ngọn núi Hồng; Phúc để lại cho con cháu mãi lưu truyền như một dòng sông Lam.

Hai dòng lạc khoản là:

"Việt Nam quốc đệ lục thập ngũ xuân - Kỹ sư Nguyễn Hữu Đăng", và

"Phụng Nguyễn tộc thuỷ tổ Ông Thiên bà Thu".

Đây là đôi câu đối ghi nhớ công ơn của Thuỷ tổ họ ta, thầm cám ơn ông Thiên bà Thu đã đến khai sáng mảnh đất này, gây dựng cơ ngơi cho con cháu họ Nguyễn muôn đời về sau và được treo trang trọng tại thượng đường của dòng họ.

Đôi điều về bức đại tự tại nhà thờ trưởng phái, thôn Trù Phúc

Tại Nhà thờ trưởng phái tại thôn Trù Phúc, xã Lạc Sơn (được xây dựng từ năm 1903) có một bức đại tự cổ, được khắc vào những năm đầu thế kỉ XX có nội dung là: "ĐỨC DUY HINH". Theo thiển ý người viết, có thể bức đại tự này do cố Nguyễn Duy Quỹ cùng anh em là Nguyễn Duy Huệ (cố đồ Song - là người hay chữ), Nguyễn Hữu Văn... làm nên.

Nội dung của đại tự có nghĩa là: Chỉ có đức mới toả ngát hương. Nguyên bản câu này được trích trong sách xưa: "Đức giả bản, đức duy hinh", nghĩa là: Đức là gốc, chỉ có đức mới ngát hương. Đây cũng là một câu hoành phi thường được treo trong các gia đình hay nhà thờ họ. Nó phổ biến vì có nội dung vô cùng ý nghĩa.
Đức là cái bao trùm, đức của đấng nam nhi có "Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín" (thường gọi là ngũ thường), đức của phụ nữ là "Công, Dung, Ngôn, Hạnh".

Một trong 8 bài nhã nhạc khi tế đền Nam Giao triều Nguyễn có đoạn nhạc:

Long nghi cáo bị

Nhạc chương đại thần

Tư văn dĩ phước

Minh đức duy hinh 

 Như vậy, người xưa xem rằng: văn là cái phước, đức là cái ngát hương, đức là một khái niệm bao trùm lên mọi chuyện, đối với nữ nhi phải thuận tam tòng, tứ đức, đức là công, dung, ngôn, hạnh. 

Sách xưa cũng viết rằng:

Đức trọng, nhân trường thọ

Tâm khoan, phúc tự lai

Con người có đức thì luôn vui vẻ giữa đời là vậy. Có đức thì thêm tuổi thọ, được kính yêu.

Nhiều họ cũng thờ đôi câu đối như thế này: 

仁 義 肇 培 源 也 遠  

箕 裘 垂 裕 德 惟 馨  

Nhân nghĩa triệu bồi nguyên dã viễn 

Cơ cừu thùy dụ đức duy hinh

Chữ "ĐỨC" ngày xưa đến nay luôn được coi trọng. Chính vì lẽ đó mà các bậc tổ tiên của chúng ta đã sống có đức và mong cho vạn đại cháu con Nguyễn tộc đều toả "Đức" ngát ra. 
Trong thời đại mới, chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nói: "Người có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó".